THÔNG QUAN TẬP TRUNG TỪ 1/6/2026: DOANH NGHIỆP XNK NÊN CHỦ ĐỘNG HAY CHỜ ĐỢI?

2026-05-22 11:20:56 Lượt xem : 3

Ngành Logistics Việt Nam đang bước vào một cột mốc cải cách hành chính quan trọng khi mô hình Thông quan tập trung (Centralized Clearance) chính thức được triển khai thí điểm từ ngày 1/6/2026, bắt đầu tại Chi cục Hải quan khu vực III.

Đây không chỉ là thay đổi trong cách vận hành của cơ quan quản lý, mà còn là một “luật chơi” mới tác động trực tiếp đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu (XNK), Forwarder và toàn bộ chuỗi cung ứng Logistics. Những doanh nghiệp thích ứng sớm sẽ có lợi thế lớn về chi phí, thời gian và năng lực vận hành trong giai đoạn tới.

1.BẢN CHẤT: Từ "Phân tán" sang "Một đầu mối"

Thông quan tập trung được xây dựng theo định hướng hiện đại hóa hải quan, tham khảo mô hình đã được áp dụng hiệu quả tại Liên minh Châu Âu (EU), với mục tiêu tập trung hóa khâu tiếp nhận và xử lý hồ sơ hải quan.

Trước đây:

Thủ tục hải quan được xử lý phân tán tại nhiều đơn vị hải quan cửa khẩu hoặc ngoài cửa khẩu thuộc các Chi cục khu vực khác nhau. Điều này khiến doanh nghiệp dễ gặp tình trạng:

Quy trình xử lý không đồng nhất
Cách hiểu hồ sơ khác nhau giữa các đơn vị
Phát sinh thời gian và chi phí xử lý bổ sung

Từ ngày 1/6/2026:

Toàn bộ khâu tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ sẽ được xử lý tập trung tại một đầu mối chuyên trách – Đội Thông quan – thông qua hệ thống điện tử.

Nói cách khác:

Hàng hóa có thể nằm tại nhiều địa điểm khác nhau
Nhưng hồ sơ sẽ được kiểm tra và phê duyệt tập trung tại một nơi

Đây được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình:

Số hóa hoàn toàn thủ tục hải quan
Giảm xử lý giấy tờ thủ công
Hạn chế chồng chéo trong quản lý
Tối ưu bộ máy vận hành

Hiện nay, hệ thống VNACCS/VCIS đã vận hành ổn định 24/7, xử lý cho hơn 99,65% doanh nghiệp XNK với khoảng 99% tờ khai điện tử, tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai mô hình mới.

2. THÔNG QUAN TẬP TRUNG: DN BỊ TÁC ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?

Lợi ích dài hạn: Chuẩn hóa và tối ưu thời gian

Việc xử lý hồ sơ tập trung giúp:

Tăng tính đồng nhất trong áp mã HS, áp giá và kiểm tra hồ sơ
Giảm rủi ro “mỗi nơi hiểu một kiểu”
Rút ngắn thời gian xử lý đối với luồng Xanh và luồng Vàng
Minh bạch hơn trong quá trình xử lý hồ sơ điện tử

Đối với doanh nghiệp có quy trình chuẩn hóa tốt, đây là cơ hội để tối ưu đáng kể chi phí vận hành và thời gian thông quan.

Thách thức ngắn hạn: Áp lực thích nghi và chuẩn hóa

Trong giai đoạn đầu triển khai, doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị cho một số điểm nghẽn như:

Nguy cơ quá tải cục bộ về hệ thống hoặc nhân sự
Quy trình phản hồi và yêu cầu sửa đổi hồ sơ sẽ khắt khe hơn
Tiêu chuẩn kiểm tra mang tính quy chuẩn và đồng nhất cao hơn trước

Điều này đồng nghĩa với việc các sai sót nhỏ trong chứng từ, trị giá hải quan, C/O hoặc khai báo có thể bị phát hiện nhanh hơn và xử lý nghiêm ngặt hơn.

3. DOANH NGHIỆP XNK NÊN LÀM GÌ? CHỦ ĐỘNG HAY CHỜ ĐỢI?

Thay vì chờ thị trường phản ứng, doanh nghiệp XNK và các đơn vị Logistics nên chủ động chuẩn bị ngay từ bây giờ để biến thay đổi này thành lợi thế cạnh tranh.

Chuẩn hóa dữ liệu và hồ sơ ngay từ đầu

Khi hồ sơ được xử lý bởi đội ngũ chuyên trách tập trung, tính chính xác và đồng bộ của chứng từ sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Doanh nghiệp cần:

Kiểm tra lại quy trình chuẩn bị hồ sơ
Rà soát khai báo trị giá hải quan
Kiểm soát chặt chẽ C/O, invoice, packing list và các chứng từ liên quan
Chủ động tham vấn trị giá hải quan điện tử theo tinh thần của Thông tư 121/2025/TT-BTC

Việc minh bạch và chuẩn hóa dữ liệu từ đầu sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ bị yêu cầu sửa đổi hoặc kiểm tra bổ sung.

Nâng cấp năng lực số cho đội ngũ Ops và hiện trường

Mô hình mới khiến:

Khâu xử lý hiện trường
Và khâu phê duyệt hồ sơ

được tách biệt rõ ràng hơn.

Do đó, đội ngũ Forwarder, Customs Broker hoặc Logistics nội bộ cần:

Thành thạo quy trình tương tác trực tuyến với cơ quan hải quan
Có khả năng giải trình hồ sơ qua hệ thống điện tử
Thích nghi với mô hình xử lý không phụ thuộc vào tiếp xúc trực tiếp như trước

Đây sẽ là giai đoạn chuyển đổi mạnh từ tư duy “xử lý thủ công” sang “vận hành số hóa”.

Chủ động xây dựng Buffer Time cho kế hoạch giao hàng

Trong tháng đầu triển khai thí điểm, doanh nghiệp nên:

Chủ động cộng thêm 1–2 ngày dự phòng cho kế hoạch thông quan
Đặc biệt với:

- Hàng có hạn sử dụng ngắn

- Hàng lạnh

- Hàng phục vụ chuỗi cung ứng Just-In-Time (JIT)

- Hàng cần giao gấp theo tiến độ sản xuất

Việc chuẩn bị trước sẽ giúp hạn chế rủi ro phát sinh chi phí lưu container, lưu bãi (Demurrage/Detention) khi hệ thống mới chưa vận hành hoàn toàn ổn định.

Với hơn 14 năm kinh nghiệm, mạng lưới 180 đại lý toàn cầu và 1.000+ doanh nghiệp tin tưởng, EZ SHIPPING LOGISTICS mang đến giải pháp vận chuyển quốc tế & khai báo hải quan trọn gói – từ đường biển, hàng không đến đường bộ, phủ khắp Nội Bài, Lạng Sơn, Hải Phòng, Đà Nẵng đến TP.HCM.

Am hiểu sâu chính sách thuế – thủ tục hải quan – quy trình xuất nhập khẩu, chúng tôi giúp doanh nghiệp thông quan nhanh – đúng luật, tối ưu chi phí – thời gian, giảm rủi ro và phát sinh không cần thiết.

Chọn EZ SHIPPING – để logistics không còn là gánh nặng, mà trở thành lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp của bạn.

Liên hệ ngay để được tư vấn giải pháp phù hợp nhất.

============================

CÔNG TY TNHH TIẾP VẬN EZ SHIPPING

Hà Nội: P601, Tòa nhà Thanh Hà, Khu CC2, Khu ĐTM Bắc Linh Đàm, Phường Định Công, TP. Hà Nội

Whatsapp/Wechat/Zalo: Ms. Emily Trang – 0962 443 088

Email: cus@ezshipping.vn

HCM: Số 54, đường C1, Phường 13, Quận Tân Bình, TP. HCM

Whatsapp/Wechat/Zalo: Ms. Tina Thủy – 0866 129 268

Email: cus10@ezshipping.vn

Website: www.ezshipping.vn